ตำนาน พระเจ้าเสือ บิดาแห่งมวยไทย

บทความมวยไทย

พระเจ้าเสือ: ตำนาน “บิดาแห่งมวยไทย” และจดหมายเหตุศิลปะประจำชาติ

เมื่อกล่าวถึงศิลปะการต่อสู้ประจำชาติไทยอย่าง “มวยไทย” ชื่อของ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8 หรือที่พสกนิกรชาวไทยรู้จักกันดีในนาม “พระเจ้าเสือ” ย่อมปรากฏขึ้นในฐานะบุคคลสำคัญผู้มีคุณูปการสูงสุดต่อวงการมวยไทย จนได้รับการยกย่องให้เป็น “บิดาแห่งมวยไทย”

เหตุที่ได้รับคำยกย่องว่าเป็น “บิดาแห่งมวยไทย”

เหตุผลสำคัญที่ทำให้พระองค์ได้รับการยกย่องสูงสุดนี้ มิใช่เพียงเพราะทรงโปรดปรานการประลองฝีมือเท่านั้น แต่เพราะพระองค์ ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ผู้หลงใหลและแตกฉานในวิชามวยไทยอย่างลึกซึ้ง และได้มีพระราชดำริสำคัญในการจัดทำ “ตำราใบลาน” เพื่อบันทึกท่วงท่า “แม่ไม้มวยไทย” และ “ลูกไม้มวยไทย” ไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ถือได้ว่าเป็นหลักสูตรมวยไทย ฉบับแรกของสยามประเทศ 

การสร้างตำราใบลานในครั้งนั้น ถือเป็น ‘จดหมายเหตุชิ้นสำคัญทางประวัติศาสตร์’ ที่เปลี่ยนผ่านวิชามวยจากความรู้แบบจดจำต่อๆ กันมา ให้กลายเป็นศาสตร์ที่มีแบบแผนชัดเจน เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ยืนยันอย่างแน่ชัดว่า มวยไทยคือมรดกทางวัฒนธรรมและศิลปะการต่อสู้ประจำชาติไทยอย่างแท้จริง และเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้คนไทยได้ศึกษา ฝึกฝน และพัฒนาต่อยอดมาจวบจนถึงปัจจุบัน

ประวัติพระเจ้าเสือ และรายละเอียดการครองราชย์สมบัติ

พระเจ้าเสือ มีพระนามเดิมว่า “เดื่อ” ทรงเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเพทราชา ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์บ้านพลูหลวง เสด็จขึ้นครองราชย์สมบัติในปี พ.ศ. 2246 และเสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2251 รวมระยะเวลาในการครองราชย์ประมาณ 5 ปี

ในประวัติการครองราชย์ แม้จะเป็นช่วงเวลาที่ไม่ยาวนาน แต่พระองค์ทรงสร้างภาพจำในฐานะ “กษัตริย์สายบู๊” และเต็มเปี่ยมด้วยทศพิศราชธรรม (ธรรมแห่งผู้ปกครองโดยธรรม) ทรงมักจะเสด็จประพาสต้น (เสด็จเป็นการส่วนพระองค์โดยไม่ให้ใครรู้) ทั้งทางบกและทางน้ำเพื่อออกสำรวจความเป็นอยู่ของราษฎร ทรงเป็นผู้นำที่มีความเด็ดขาดในการฝึกทหาร มีความเชี่ยวชาญด้านระบบชลประทาน (การขุดคลองโคกขาม) และทรงโปรดการล่าสัตว์และการตกปลาเป็นอย่างยิ่ง

ตำนานมวยไทยของพระเจ้าเสือ: กษัตริย์ผู้หลงใหลในสังเวียน

นอกจากพระปรีชาด้านการสร้างตำราแล้ว เรื่องราวที่ถูกเล่าขานเป็นตำนานคือ การเสด็จปลอมพระองค์ไปชกมวยที่บ้านตลุมพุก เมืองวิเศษชัยชาญ

ตามประวัติศาสตร์เล่าว่า พระองค์ทรงล่องเรือประพาสต้นแล้วพบว่ามีการจัดงานฉลองวัด จึงปลอมพระองค์เป็นสามัญชนในนาม “นายเดื่อ” เข้าไปขอเปรียบมวยกับนักมวยฝีมือดีของท้องถิ่นถึง 3 คน ได้แก่ นายกลาง หมัดตาย, นายใหญ่ หมัดเหล็ก และนายเล็ก หมัดหนัก

ผลปรากฏว่าพระเจ้าเสือในคราบสามัญชน สามารถใช้ลีลาแม่ไม้มวยไทยเอาชนะนักมวยเลื่องชื่อได้ทั้งสามคนอย่างหมดจด ทรงได้รับรางวัลเป็นเงินหนึ่งบาทและผ้ากราบ โดยที่ชาวบ้านในงานไม่มีใครทราบเลยว่า คู่ชกที่ยืนอยู่ตรงหน้าคือพระเจ้าแผ่นดิน

6 กุมภาพันธ์: “วันมวยไทย” ของประเทศไทย

เพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ และเพื่อสะท้อนถึงความยิ่งใหญ่ของมวยไทย คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติเมื่อปี พ.ศ. 2554 กำหนดให้ วันที่ 6 กุมภาพันธ์ ของทุกปี เป็น “วันมวยไทย”

โดยสาเหตุที่เลือกใช้วันที่ 6 กุมภาพันธ์ เนื่องจากเป็นวันที่สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8 (พระเจ้าเสือ) เสด็จขึ้นครองราชย์สมบัติ ซึ่งในวันนี้ของทุกปีจะมีการจัดกิจกรรมรำลึก และพิธีไหว้ครูมวยไทยโลก เพื่อประกาศเกียรติคุณของบิดาแห่งมวยไทยให้ก้องเกริกไกรไปทั่วโลก

สรุป

“พระเจ้าเสือ” จึงมิได้เป็นเพียงสัญลักษณ์ของกษัตริย์นักรบในประวัติศาสตร์ แต่พระองค์คือ “ผู้รักษารากเหง้า” ของชาติ หากไม่มีพระราชดำริในการจารึกวิชามวยไทยลงบนใบลานในวันนั้น มวยไทยอาจเป็นเพียงวิชาป้องกันตัวที่เลือนหายไปตามกาลเวลา การมองการณ์ไกลของพระองค์จึงเป็นเสาหลักที่ทำให้คำว่า “มวยไทย” ยืนหยัดอย่างสง่างาม ในฐานะศิลปะการต่อสู้ยืนที่ดีที่สุดอันดับต้นๆ ของโลกในทุกวันนี้